پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 A Contemplation in the Language of Akhavan Odes تأملی در زبان قصاید اخوان ثالث 1 23 434 FA حجت‌الله بهمنی مطلق دکترای زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شرق تقی پورنامداریان استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2011 06 05 Although Akhavan Sales, one of the great contemporary poets, is known as a modernist poet;many parts of his Divan contain different forms of traditional poems. In this paper the language style of Akhavan`s 32 odes are considered to show that how much he is loyal to the rules of ancient language in this traditional form , how much he has used his own competence and what is his reason for using a special language. For this purpose the language of Akhavan`s odes are considered from both vocabulary and syntax aspects; and their ancient elements are extracted by comparing them with the poems of the past poets specially the poets of Khorasan. Findings show that although Akhavan is emotionally attached to ancient Persian language specially the language of Khorasan poets and uses many of this language features particularly those pertaining to syntax, but from the aspect of vocabulary his language doesn`t only remain in the zone of ancient language. He uses many words of that ancient one and he also uses innovative words and increases the wealth of the language. اخوان ‌ثالث، از شاعران بزرگ معاصر، هر‌چند در عرصة شعر فارسی به شاعری نوپرداز شهرت یافته است، بخش‌های فراوانی از دفترهای شعری او را قالب‌‌های گوناگون سنتی دربرمی‌گیرد. در این مقاله، سبک زبانی 32 قصیدة اخوان بررسی و تحلیل شده است تا نشان داده شود اخوان در این قالب سنتی تا چه حد به رعایت قواعد و ضوابط زبان کهن پای‌بند بوده است و چقدر از توانش زبانی خود و عناصر زبان امروز بهره گرفته است و درنهایت با چه هدفی زبانی خاص را به‌خدمت می‌گیرد. برای نیل به این هدف، زبان قصیده‌های اخوان، هم از نظر واژگان و هم از نظر نحو، تحلیل و بررسی شده است و عناصر کهن آن از طریق مقایسه با شعر شاعران گذشته، به‌ویژه شاعران خراسانی، استخراج شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اخوان دل‌بستة زبان کهن فارسی، به‌ویژه زبان شاعران خراسان، است و بسیاری از مشخصه‌های این زبان، به‌ویژه ویژگی‌های نحوی، را رعایت می‌کند اما از نظر واژگان زبانش در همان محدودة زبان کهن باقی نمانده است، بلکه در کنار واژه‌های کهن از واژه‌های زبان‌ امروز و نیز واژه‌‌های ابداعی هم بهره گرفته است و بر غنای زبان خود افزوده است.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_434_212cb53dab36ddbf5f219f87c2c9290b.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 The Interpretation of some Symbols in Contemporary Poetry بررسی و تأویل چند نماد در شعر معاصر 25 48 435 FA تقی پورنامداریان استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ابوالقاسم رادفر استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی جلیل شاکری استادیار دانشگاه ولی‌عصر (ع) رفسنجان Journal Article 2011 03 15 One of the important movements in contemporary poetry is the symbolic poetry. Most of critics and theoreticians believe that an element in the tendency of the contemporary symbolic poetry is the change in political and social atmosphere of the society and the intense dictatorship and political suffocation. According to this idea, beside the element of familiarity of the poets with the school of symbolism, the change in their view to the world of being, society and the world around and also, the element of artistic ambiguity and the depth of the poetry can be added. In fact, one of the aims of symbol in poems of poets such as Nima, Akhavan, Shamlou is the creation of an ambiguous context, a deep poem, inspiring the reader and his participation in the process of meaning making, movement of poetry from single-meaning to poly meaningfulness and making the reader to read the poem and think about its meaning. Thus, some common symbols such as birds, forest, poplar trees, lamps, window, etc which are the important elements in symbolic poetry of above mentioned poets are studied and interpreted. شعر نمادین یا سمبولیک از جریان‌های مهم شعر معاصر است. به نظر بسیاری از منتقدان و نظریه‌پردازان، از عوامل گرایش شاعران معاصر به شعر نمادین و سمبولیک تغییر فضای سیاسی و اجتماعی جامعه و اختناق و خفقان شدید نظام مستبد حاکم بر آن است. افزون بر این دیدگاه، می‌توان به عوامل دیگری چون آشنایی شاعران با جریان‌های شعری غرب و مکتب سمبولیسم، تغییر دیدگاه و نگرش شاعران به جهان هستی و جامعه و محیط، آفرینش ابهام هنری، و عمق‌بخشیدن به شعر اشاره کرد. در‌واقع، از هدف‌های کاربرد نماد یا سمبل در شعر شاعران معاصر، مثل نیما، اخوان، و شاملو، خلق بافتی مبهم و شعری عمیق، تأثیر در مخاطب و شرکت‌دادن او در آفرینش معنای شعر، حرکت شعر از حالت تک‌معنایی به‌سوی چندمعنایی، و واداشتن خواننده و مخاطب به درنگ و تأمل در معنا و مفهوم شعر است. ازاین‌رو، در این مقاله سعی بر آن است که با تأویل و تفسیر چند نماد مشترک بین اشعار نیما، اخوان، و شاملو مثل «پرنده»، «جنگل»، «سپیدار»، «چراغ»، و «پنجره» به عامل مهم نمادین و سمبولیک‌شدن شعر پرداخته شود.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_435_cd022f637b639eda4e687fa9bf8dfa54.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 Myth in Hamid Mosadegh's Poems اسطوره در شعر حمید مصدق 49 64 436 FA عبدالله حسن‌زاده میر‌علی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان (نویسندة مسئول) سیده‌هاجر حسینی کلبادی دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات مقاومت، دانشگاه سمنان Journal Article 2011 02 26 Considering the ancient culture and history of this land, the existence of myth in Iranian poetry is not new. The use of symbols and myths to enrich language, political and social efficiency of poem, acquaintance with poems and myths of other nations and the use of myths is frequently seen in the poems of contemporary poets. Considering today`s social situation and the symbolic language of his poem, Hamid Mosadegh have an extensive approach toward myth, this attitude is not deep in all instances, sometimes names and symbols of myths are just in the level of verbal language. Epic, love and different nations' myths, have found a symbolic nature in his poem and mystical myths have been applied to the surface structure. In each of the discussed myths, through examples it is shown which symbol or symbols are used and how far are consistent with their primary symbols. It’s also figured out that the use of love and epic myths is more in his poems, because his poems are mostly patriotic and romantic. وجود اساطیر در شعر شاعران ایرانی، با توجه به تاریخ و فرهنگ کهن این سرزمین، تازگی ندارد. زبان نمادینِ شعر شاعران معاصر، کارایی اساطیر در غنی‌کردن این زبان، آشنایی شاعران با شعر و اساطیر ملل دیگر، و کارکردهای اجتماعی و سیاسی شعر سبب شد تا اساطیر به‌وفور در اشعار شاعران معاصر به‌کار رود. حمید مصدق نیز با توجه به شرایط روز جامعه و زبان نمادین سروده‌هایش هرچند رویکردی گسترده به اساطیر دارد، اما این رویکرد در همۀ موارد عمیق نیست و گاه فقط نام‌ها و نمادهای اساطیری در سطح زبانی شعر وی به‌کار رفته‌اند. اساطیر حماسی، اسطورة عشق، و اساطیر سایر ملل در شعر او ماهیت رمزی یافته‌اند و اساطیر عرفانی سطحی به‌کار رفته‌اند. در هریک از اسطوره‌های مورد بحث، با توجه به شاهد مثال، نشان داده شده است که این اساطیر در شعر وی با چه رمز یا رمزهایی به‌کار رفته‌اند و چقدر با نماد اولیۀ خود مطابقت دارند. با بررسی در اشعار مصدق می‌توان دریافت در اشعار وی، که غالباً عاشقانه و وطنی‌اند، اساطیر حماسی و قومی و اسطورۀ عشق سهم بیش‌تری دارند.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_436_6993fe47a06ac99907a0c03352b09f63.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 Concepts of Life and Death in Suvashun based on the Semiotics of Black بررسی مفهوم مرگ و زندگی در رمان سووشون بر پایۀ نشانه‌شناسی رنگ سیاه 65 88 437 FA جواد دهقانیان استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه هرمزگان (نویسندة مسئول) زینب مریدی کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه هرمزگان Journal Article 2011 03 09 Color has a close relation with art, painting and literature. Colors reveal so much about the secrets, as well as the social conditions, of author's era. Colors play an important role in our attitude to existence, way of life and our psychical- spiritual moods. Then through the time they have gotten symbolic roles. They suggest a variety of emotions. Suvashun has an especial place in Persian literature. This novel explains the morality and socio- political conditions of Iranians, especially of the people of Shiraz through World War II. On this account it is a valuable post colonist novel which is the real sequence of Constitutionalism. The Persian literature of the period of Constitutionality in first step conflicted with internal despotism and secondly struggled with colonialism. Colors are present in all layers of Suvashun, explicitly or figuratively. Contemplation to how and in which situation the author uses different colors can be very useful for readers to understand the ideas dominated the author's thoughts as well as her society. In spite that Daneshvar (the author of this novel) has tried to show her optimistic view to social evolution, the extensive use of the color Black which mostly suggests death and mourning, makes it clear that in contrast with her imagination, there is no optimism to social evolution. On the other hand it means that the author's mind has been occupied unconsciously by some unrecognized forces. In this essay we try to prove this hypothesis. According to the results colors are (connotation and denotation) repeated about 2679 times, 14% of which belongs to black. So the color black was repeated more than other colors (452 times). عنصر رنگ با مقولۀ هنر، نقاشی، و ادبیات پیوند تنگاتنگی دارد. ازطریق رنگ‌ها، می‌توان بسیاری از راز و رمزها و اوضاع اجتماعی عصر نویسنده را کشف کرد. رنگ‌ها در شیوۀ زندگی، نگرش‌ها، و حالات روحی ما تأثیر فراوانی دارند و در آیین ملت‌ها از جایگاه نمادینی برخوردارند. در ادبیات نیز رنگ‌ها احساسات و نشانه‌های گوناگونی را القا می‌کنند. رمان سووشون در ادبیات داستانی ایران از جایگاه خاصی برخوردار است. سووشون نمایان‌گر اوضاع سیاسی، اجتماعی، و اخلاقی ایرانیان، به‌ویژه مردم شیراز، در جنگ جهانی دوم است. درحقیقت، این رمان از نمونه‌های بسیار ارزشمند ادبیات پسااستعماری در ایران است و دنبالۀ واقعی ادبیات عصر بیداری است. ادبیات بیداری در مرحلۀ اول (عصر مشروطه) به ‌مبارزه با استبداد داخلی پرداخت و در مرحلۀ دوم به مبارزه با استعمار خارجی توجه نشان داد. عنصر رنگ در لایه‌های مختلف اثر باصراحت و تلویح نقش‌های گوناگونی ایفا می‌کند. دقت در نوع کاربرد رنگ‌ها و هم‌چنین معنای قراردادی آن‌ها می‌تواند مخاطب را در شناخت بیش‌تر اثر، سنت‌ها، و اندیشه‌های حاکم بر ذهن و زبان نویسنده و اجتماع وی یاری کند. دانشور همواره سعی کرده است خود را در برابر تحولات اجتماعی امیدوار نشان دهد و حتی در آخرین سطور رمان سووشون، به کمک نمادها، آشکارا این آرزوی خود را بیان می‌کند. برخلاف این تصور نویسنده، کاربرد گستردۀ رنگ سیاه، که بیش‌تر القاکنندۀ مرگ و عزاداری است، نشان می‌دهد که در لایه‌های پنهان ذهن نویسنده خوش‌بینی چندانی به تحولات اجتماعی وجود ندارد. به‌عبارت دیگر، نیروهایی فراتر از خواست و اندیشۀ نویسنده بر ساختارهای ذهن و زبان وی تسلط دارند که کنترل محتوایی رمان را به‌دست گرفته‌اند. در مقالۀ حاضر، تلاش شده است این فرضیه براساس بررسی رنگ سیاه اثبات شود. در رمان سووشون، 2679 بار به عنصر رنگ (دلالت ضمنی و لغوی) توجه شده است که 14 درصد از آن مربوط به رنگ سیاه و 86 درصد شامل دیگر رنگ‌های اصلی و فرعی است. میزان کاربرد رنگ سیاه در سووشون با 452 بار تکرار در جایگاه اول قرار دارد و اغلب بازگوکنندة مفهوم نمادین مرگ و زندگی است.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_437_e837e416f178320bea09e223b6212f3b.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 An Investigation of the Descriptive Issues in Kalidar بررسی و تحلیل موضوعات وصفی کلیدر 89 111 438 FA ملیحه کریمی‌پناه کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان (نویسندة مسئول) ابوالقاسم رادفر استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2010 12 19 Despite its heroic and tragic theme, Kalidar describes the love, life, difficulties and misfortunes associated with tribal and rural life. One of the distinctive features of the novel which has made it unique among other novels is its unique and innovative description. The scope of this description is much extended and covers a different climate that causes us to ask ourselves “has the writer only aimed on arrangement of a literal and attractive text or has had other aims?”The use of description in the novel is so extensive that has been the cause of some criticism. Since no qualitative study has been conducted in connection with such descriptions and the advantages and disadvantages thereof, in this study we tried to investigate both qualitative and quantitative aspects of the novel, analyze and criticize the selections and verify their necessity in the novel to find a response to some criticisms. رمان کلیدر، به‌رغم درون‌مایة حماسی و تراژیک، تصویرگر عشق و زندگانی و توصیف‌کنندة سختی‌ها و شوربختی‌های زندگی عشیره‌ای و روستایی است. از برجسته‌ترین ویژگی‌های این رمان و تشخص آن در میان هم‌گنان، توصیفات نغز و بی‌بدیلی است که در منتهای ذوق و خلاقیت به سلک عبارت کشیده شده است. دامنة این وصف‌ها بسیار گسترده و شامل اقلیم‌های متفاوتی است و این سؤال را به ذهن متبادر می‌کند که آیا هدف نویسنده از به‌کارگیری این موضوع ادبی، آن هم با چنین گستردگی‌ای، صرفاً آرایش کلام و گیرایی و جذابیت متن بوده است یا از خلق آن‌ها هدف دیگری داشته است. کاربرد وصف در این اثر به اندازه‌ای است که برخی از منتقدان صرفاً به نقد کمیت این توصیفات پرداخته‌اند. از آن‌جا که هیچ تحقیقی در زمینة کیفیت و تحلیل این وصف‌ها انجام نشده است و بنیادی به کمالات و کاستی‌های این مقوله پرداخته نشده است، در این مقاله سعی بر آن است که موضوعات وصفی، افزون بر جنبة کمّی، از نظر کیفی نیز بررسی شود و به نقد و تحلیل نمونه‌ها و لزومِ بودن و یا نبودن آن‌ها در این رمان پرداخته شود تا به این ادعا که برخی منتقدان وجود این وصف‌ها را لزوم مالایلزم قلمداد کرده‌اند و آوردن آن‌ها را سبب اطالة مطلب دانسته‌اند پاسخی منطقی داده شود.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_438_b115c98df21f032ee49ba90dafe82b52.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 The Study of Archetypal Shadow in Mehdi Akhavan Sales' Poems بررسی کهن‌الگوی سایه در اشعار مهدی اخوان‌ ثالث 113 137 439 FA فاطمه مدرّسی استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه پیمان ریحانی‌نیا کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ارومیه Journal Article 2011 04 30 According to Jung's analytical psychology, human psycho is built on a psycho system that is named Archetype. This study investigates Archetype of shadow that is the most important Archetype in Akhavan Sales' poems. Since shadow Archetype has negative function in human personality, this study investigates the positive function of shadow Archetype and its reflection in poems and life of the poet, in addition to its negative function. Since Jung posited that symbols are apparent forms of latent Archetype and deep dreams, and considers artistic and literary creation the contexts for their recovery and expression, the Shadow Archetype emerges from the negative symbolic personalities. Shaghad Daghiyanos, Alexander, zane joghd, and talisman are examples of these negative symbolic characters. برطبق روان‌شناسی تحلیلی یونگ، روان انسان تشکیل‌یافته از سیستم‌های روانی است که به «کهن‌الگو» (archetype) و نمونة مثالی شهرت یافته‌اند. این پژوهش بر آن است تا کهن‌الگوی سایه را به‌منزلة مهم‌ترین و بارزترین کهن‌الگویی که در اشعار شاعر بزرگ معاصر، مهدی اخوان ثالث، بازتاب یافته است بررسی و تحلیل کند. از آن‌جا که کهن‌الگوی سایه در شخصیت انسان دارای کارکردهایی است که مربوط به جنبة منفی شخصیت انسان می‌شود، در این پژوهش سعی شده است تا افزون بر کارکردهای منفی سایه، به کارکردهای مثبت آن نیز توجه شود و بازتاب آن‌ها در اشعار و زندگی شاعر بررسی شود. چون یونگ «نمادها» را شکل آشکار کهن‌الگوهای پنهان و رؤیاهای عمیق دانسته است و آفرینش‌های هنری و ادبی را زمینه‌های بازیابی و تجلی آن‌ها می‌داند، کهن‌الگوی سایه در اشعار اخوان در ‌قالب شخصیت‌های نمادینِ منفی نیز ظهور پیدا کرده‌اند؛ «شغاد»، «دقیانوس»، «اسکندر»، «زن جغد»، و «جادو» نمونه‌هایی از این مواردند.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_439_5fc2eb529a22359a15ad20aadaf34bb9.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادبیات پارسی معاصر 2383-0549 2 1 2012 09 29 The Artistic language of Story-Poetry in the Works of Bijan Najdi زبان هنری داستان ـ شعر در آثار بیژن نجدی 139 155 440 FA صدیقه مهربان دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران (نویسندة مسئول) محمدجواد زینعلی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور سمنان Journal Article 2011 01 23 study while presenting the creating factors of style, we analyze the artistic technique and style, structure and linguistic features of the works of the contemporary author, Bijan Najdi (1320-1376). Based on the valuable form and content of his works, he has created a new style through synthesizing poetry and story by a certain delicacy and skill. He had a unique talent in fiction. Beside the research and studies about his works, studying the linguistic, rhetorical and poetical features that has given a notable style to his works, could perhaps show a way to better and more accurate readings of other contemporary Iranian writers. The study includes three of Najdi`s fictional works "The Panthers that have ran with me', "From the street again" and "Unfinished stories". He has approached the language of poetry by the use of a precise and extensive poetic language and has maintained the balance of story elements, so his stories can be called poetic. Although other writers before him tried to synthesize poetry and story but none could achieve his success. First by looking at the causes of literary styles and manner of narration, the defamiliarization and poetical factors will be discussed, and then we try to strive the factors in Najdi`s stories by specific examples in chapter two. This paper assumes that the author utilizes linguistic, rhetorical and poetical principles. The present research attempts to prove this subject by carefully studying his works, analyzing the details and comparing the writer`s stories with the linguistic, rhetorical, and structural principles. در این جستار، ضمن بیان عوامل پدیدآورندة سبک، به تحلیل روش و سبک هنری، ساختار، و ویژگی‌های زبانی آثار نویسندۀ معاصر، بیژن نجدی (1320- 1376)، می‌پردازیم. نجدی با فرم و محتوای ارزشمند و آمیختن شعر و داستان مبدع سبک خاصی شده است و با مهارت از عهدۀ ظرافت‌های آن بر‌آمده است. استعداد کم‌نظیری در ادبیات داستانی داشته است اما با مرگ زود‌هنگام فرصتی برای خلق آثاری بیش‌تر نیافت. تحقیق و بررسی در‌ آثار نجدی و مطالعة ویژگی‌های زبانی، بلاغی، و شاعرانگی آثار او، که نوعی تشخص سبکی به آثار وی بخشیده است، شاید بتواند راهی برای خوانش بهتر و دقیق‌تر آثار دیگر نویسندگان امروز ایران باشد؛ زیرا ناشناخته‌ماندن نویسندگانی که از شیوه و سبکی نو در روایت داستان‌هایشان بهره برده‌اند مطالعات ادبی را محدود می‌کند و علاقه‌مندان را از توجه به ادبیات معاصر باز‌می‌دارد. در این مجال، سه اثر داستانی نجدی را با نام‌های یوزپلنگانی که با من دویده‌اند، دوباره از همان خیابان‌ها، و داستان‌های ناتمام بررسی می‌کنیم. بیژن نجدی با به‌کارگیری زبان شاعرانه و با دایره‌ای گسترده و بسیار سنجیده و هم‌چنین با رعایت توازن عناصر داستان به زبان شعر نزدیک شده است. ازاین‌رو، داستان‌هایش را می‌توان داستان شاعرانه نامید. پیش از نجدی کسان دیگر در زمینة درآمیختن شعر و داستان تلاش کرده‌اند، اما هیچ‌یک نتوانستند موفقیت نجدی را به‌دست آورند. نخست، به عوامل پدیدآورندة سبک ادبی، چگونگی بیان در روایت داستان، و عوامل شاعرانگی و آشنایی‌زدایی پرداخته می‌شود و سپس می‌کوشیم آن عوامل را در داستان‌های نجدی بیابیم و با ذکر نمونه‌هایی بازشناسیم. فرض در این نوشتار بهره‌گیری نویسنده از اصول زبانی، بلاغی، و شاعرانگی است. سعی شده است با مطالعۀ دقیق آثار، تحلیل جزئیات آن، و تطبیق داستان‌های نویسنده با اصول زبانی، بلاغی، و ساختاری این موضوع اثبات شود.

http://contemporarylit.ihcs.ac.ir/article_440_0cbfd05d222aa3a033f1e1d85ba4f49c.pdf